Wet arbeidsmarkt in balans: wat verandert er?

Per 1 januari 2020 treedt de Wet arbeidsmarkt in balans (Wab) in werking. Met de komst van de Wab veranderen er een aantal belangrijke regels rondom ontslag en arbeidscontracten. Het doel van de nieuwe wet is het verkleinen van de kloof tussen werknemers met vaste contracten en werknemers met flexibele contracten.

Transitievergoeding
De eerste wijziging die de Wab met zich mee brengt is de transitievergoeding: als de arbeidsovereenkomst op initiatief van de werkgever wordt beëindigd, dient de werkgever altijd een transitievergoeding te betalen. De grens van een dienstverband van minstens 24 maanden komt dus te vervallen.

Ook de hoogte van de transitievergoeding wordt gewijzigd. Alle werknemers hebben vanaf volgend jaar recht op een transitievergoeding van 1/3 maandsalaris per gewerkt jaar, ongeacht de leeftijd en de duur van het dienstverband. Deze nieuwe regel zorgt ervoor dat de vergoeding - met name voor oudere werknemers en werknemers met een lang dienstverband - aanzienlijk lager uitvalt in vergelijking met de huidige regels. Als een ontslagvergunnings- of ontbindingsprocedure wordt opgestart vóór 1 januari 2020 en de beslissing  na die datum valt, dan gelden de ‘oude’ regels.

Ketenbepaling
Op dit moment mag een werkgever drie contracten voor bepaalde tijd aanbieden met een totale maximale duur van 24 maanden. De Wab verruimt deze maximale duur straks naar 36 maanden. Dit betekent dat een werkgever dus drie jaarcontracten aan kan bieden. Als de arbeidsovereenkomst na de drie contracten wordt voortgezet ontstaat er automatisch een contract voor onbepaalde tijd.

Oproepkrachten
Werkgevers moeten oproepkrachten vanaf volgend jaar minstens vier dagen van tevoren oproepen voor werk. Wanneer de werkgever de oproep binnen vier dagen afzegt, heeft de oproepkracht toch recht op loon over de uren waar hij eigenlijk voor was opgeroepen. Daarnaast mag een werknemer maximaal een jaar als oproepkracht werken. Na dat jaar moet de werkgever een contract aanbieden met het gemiddelde aantal gewerkte uren tijdens het oproepcontract.

Ontslag op cumulatiegrond
Op dit moment moet bij ontslag via de rechter volledig voldaan zijn aan een van de ontslaggronden die voor die ontslagprocedure gelden. Met de cumulatiegrond kunnen omstandigheden uit de verschillende ontslaggronden samen ook voor een redelijke ontslaggrond zorgen. In dat geval kan de rechter naast de transitievergoeding een extra vergoeding aan de werknemer toewijzen.

Lage WW-premies voor vaste contracten
Vanaf 1 januari 2020 betalen werkgevers een lagere WW-premie voor werknemers met een vast contract. Hiermee wordt het aantrekkelijker gemaakt om werknemers een vast contract aan te bieden. Voor alle andere contracten betalen werkgevers de hoge WW-premie. Het verschil tussen de hoge en lage premies is vijf procentpunt.

Payrollwerknemer: gelijke rechtspositie en arbeidsvoorwaarden
De Wab regelt dat payroll- en uitzendkrachten straks dezelfde arbeidsvoorwaarden en rechtspositie krijgen als de werknemers die wel in loondienst zijn bij de werkgever. Hierbij valt de denken aan verlofregelingen, vakantiedagen en een dertiende maand. Voor payrollcontracten die voor 1 januari 2020 zijn aangegaan, blijven de regels van voor die datum gelden totdat het contract afloopt.

Mutsaerts
Het doel van deze versoepeling van het ontslagrecht is dat werkgevers hun medewerkers sneller een vast contract aanbieden. Wilt u meer weten over de nieuwe regels die voor u als werkgever gaan gelden? Neem dan contact op met Bas Dingemans.